THỜI ĐẠI CÁCH MẠNG CÔNG NGHIỆP 4.0: GIÁO DỤC CẦN ĐƯỢC ĐỔI MỚI!

Chúng ta đang sống trong thời đại mới của công nghệ, mà theo như Diễn đàn Kinh tế Thế giới, gọi là:

“Cuộc Cách mạng Công nghiệp 4.0” 

Trí tuệ nhân tạo (AI). Tự động hóa (Automation). Siêu máy tính (Supercomputing). Robot thông minh. Xe ô tô tự lái. Công nghệ Sinh học thần kinh. Công nghệ Biên tập gene. Các bằng chứng cho thấy sự thay đổi chóng mặt đang hiện hữu ở khắp nơi quanh chúng ta, và đang diễn ra với một tốc độ khủng khiếp chưa từng có tiền lệ trong lịch sử. 

Cuộc Cách mạng 4.0 mang đến rất nhiều cơ hội thú vị và giải pháp mới mẻ cho các vấn đề toàn cầu, cùng với cơ hội việc làm cho các ngành nghề thậm chí còn chưa xuất hiện ở thời điểm hiện tại. Tuy nhiên, mặt còn lại của đồng xu cho thấy cuộc Cách mạng cũng đem tới nguy cơ thất nghiệp đến từ sự phát triển công nghệ, đặt áp lực lên sự ổn định tài chính, và tạo gánh nặng cho các chính sách an sinh xã hội trong quá trình cố gắng thích nghi với sự thay đổi. Cùng với sự biến đổi khí hậu và sự gia tăng nhanh chóng của dân số toàn cầu, thế kỷ 21 đã trở thành một trong những thử thách lớn nhất mà loài người từng đối mặt. Chính phủ, các nhà giáo dục và các bậc phụ huynh thực sự cần đặt ra câu hỏi về những gì họ có thể làm để chuẩn bị cho thế hệ hiện tại và thế hệ tương lai phát triển trong thế giới đầy biến động này.

 

Các cuộc họp chính sách diễn ra trên toàn cầu cũng như tại các tổ chức lớn (bao gồm OECD, McKinsey, Ngân hàng Anh Quốc, và MIT) đã xác định được nhóm các ngành nghề có khả năng bị đe dọa bởi sự phát triển công nghệ. Ví dụ, báo cáo “Tương lai nghề nghiệp” vào năm 2013 của tổ chức OECD đã viết: “...sự tiến bộ nhanh chóng của Trí tuệ nhân tạo cho thấy rất nhiều công việc mà trước đây chúng ta không ngờ tới lại có thể bị thay thế bởi máy móc”. Các nhà kinh tế học, các nhà dự báo và các chuyên gia dường như đã làm tốt công việc dự đoán những ngành nghề sẽ biến mất cùng với sự phát triển của công nghệ. Tuy nhiên, họ lại chưa chỉ ra được những ngành nghề mới nào sẽ xuất hiện trong tương lai, cách mà con người nên được chuẩn bị để thực hiện các công việc này, và liệu những nghề nghiệp đó có cung cấp một mức thu nhập đủ để sống hay không.

 

Dù vậy, chúng ta cũng đừng nên lo lắng quá! Trên thực tế, những nghề nghiệp xuất hiện trong tương lai sẽ không thể được thực hiện bởi máy móc mà chỉ có thể được thực hiện bởi con người. Và hoàn toàn có cơ sở để nói rằng tất cả những công việc tay chân, công việc có thể đo lường được, hoặc công việc dựa trên nguyên tắc, quy luật nhất định đều sẽ được tự động hóa. Đây quả thật là một tin đáng mừng, bởi nó cho thấy rằng các nghề nghiệp không còn đơn thuần là những công việc cứng nhắc, giản đơn, mà chính con người sẽ tạo ra và làm chủ nghề nghiệp, hay “nhân hóa” nghề nghiệp. Ba khía cạnh quan trọng và cốt lõi cho thấy con người vượt trội hơn máy móc, và cũng chính là chìa khóa tạo ra những nghề nghiệp trong tương lai chính là:

  • Khả năng sáng tạo vượt trội: Tất cả mọi thứ từ các phát hiện khoa học, cho tới khả năng thiết kế, sáng tác, viết lách và khởi nghiệp đều đến từ năng lực này của con người.
  • Sự tương tác xã hội: Hay còn gọi là Trí thông minh cảm xúc là yếu tố rõ ràng nhất phân biệt con người với robot.
  • Sự linh hoạt và dẻo dai về thể chất: Khả năng vận động cơ thể có được qua các hoạt động thể chất, từ leo núi, bơi lội, cho tới nhảy múa đều đem lại cho con người sự dẻo dai đáng kinh ngạc và sự uyển chuyển trong các động tác, điều mà máy móc cứng nhắc không thể nào có được. 

 

 

Giáo dục luôn được đặt ở vị trí trung tâm trong việc hỗ trợ và dẫn dắt các thế hệ hiện tại và thế hệ tương lai phát triển. Chính vì vậy mà trong thời đại thay đổi chóng mặt như hiện nay, giáo dục cần phải được nhấn mạnh và coi trọng hàng đầu để phát triển tối đa tiềm năng con người, thay vì tìm cách chống lại sự thay thế của máy móc. Một hệ thống giáo dục được thiết kế cho nền kinh tế công nghiệp được tự động hóa như hiện nay cần phải có sự đổi mới và cải tiến. Từ nền giáo dục dựa trên các dữ liệu và quy trình đã không còn phù hợp ở thời điểm hiện tại, chúng ta cần tiến tới nền giáo dục có thể ứng dụng một cách tích cực các kiến thức đã biết vào việc giải quyết các vấn đề phức tạp.

 

Quá trình đổi mới này sẽ không thể diễn ra một cách đơn giản, bởi sự ảnh hưởng quá lớn từ mô hình giáo dục xưa cũ bắt nguồn từ cuối thế kỷ 19. Được dẫn dắt bởi những cuốn sách dày cộp, triết lý giảng dạy của mô hình này  đơn thuần là truyền tải kiến thức, chứ không phải là sáng tạo và thiết kế kiến thức. Trong hàng thập kỷ qua, nền giáo dục trên đã coi việc giảng dạy là một hoạt động chỉ dẫn, hướng dẫn, và đồng nghĩa với việc giáo viên hoàn toàn có thể bị thay thế bởi máy tính trong thời đại hiện nay. Tuy nhiên, đây là một quan niệm sai lầm về bản chất của giáo dục, bản chất của việc dạy học và học tập - vốn là một hoạt động vừa mang tính cá nhân, vừa mang tính xã hội. Đó là sự tương tác giữa con người với con người nhằm tìm ra những năng khiếu độc đáo, sở thích, đam mê và các nhu cầu luôn thay đổi của mỗi cá nhân. 

 

Tác giả Alvin Toffler đã viết trong cuốn sách “Future Shock” (1970) của mình như sau: “Khái niệm mù chữ trong thế kỷ 21 sẽ không phải là những người không biết đọc và biết viết, mà là những người không có khả năng: học, quên đi và sau đó học lại kiến thức.” Toffler không hề có ý cho rằng việc đọc sách và khả năng viết sẽ trở nên không còn quan trọng. Ông chỉ muốn nhấn mạnh rằng trong thời đại thay đổi chóng mặt với tương lai bất định như hiện nay, một trong những kỹ năng đáng giá nhất sẽ là: học cách để học, chứ không đơn thuần chỉ là nhắc lại các dữ liệu và quy trình như sách đã viết. 

 

Thiết kế giáo trình và thiết kế các trải nghiệm học tập để khuyến khích người học sáng tạo, xây dựng và phát minh thêm nhiều ý tưởng mới nhằm giải quyết các thách thức trong cuộc sống thực tế sẽ là chìa khóa để thành công trong thế kỷ này. Chúng ta sẽ đạt được nhiều thành tựu hơn khi làm việc dựa trên máy móc thay vì cạnh tranh với máy móc, và khi lập trình máy móc thay vì được lập trình bởi máy móc. 

 

(Theo Medium.com)

MVN







© Copyright 2010-2019 Công ty TNHH Manta Việt Nam.Zozo